Samen om tafel, zakelijke conflictbemiddeling in opmars

Samen om tafel, zakelijke conflictbemiddeling in opmars

‘Conflicten zijn van alle tijden,’ weet Wim. ‘En conflicten zijn ook lang niet altijd slecht. Als ze maar niet te lang dooretteren, ziekte veroorzaken of anderszins escaleren. Dan kan een conflict leiden tot te veel persoonlijk leed en ook nog eens zeer hoge kosten voor je organisatie. Mensen die ziek thuis zitten, mensen die elkaar structureel tegenwerken… Dat leidt naast verdriet en woede tot enorme verlaging van effectiviteit en productiviteit. En dan zijn er natuurlijk nog de zakken geld waarmee mensen soms moeten worden uitgekocht.’

Afpsraken
Mediation is een vorm van conflict-bemiddeling die uitgaat van een aantal basisafspraken. Beide partijen zeggen toe er samen uit te willen komen en zich daar ook voor te zullen inspannen. Wim: ‘Dat is een hard punt. En dat wordt ook behoorlijk formeel vastgelegd. We gaan ook absoluut voor win/win-oplossingen. Beide partijen moeten er beter van worden. Bij een rechter is er een winnaar en een verliezer, bij mediation niet. Rechters stellen tegenwoordig trouwens steeds vaker bemiddeling door een mediator voor.’

Verder is bijvoorbeeld geheimhouding essentieel. ‘Mensen kunnen met een mediator vrijuit spreken, wat ze zeggen blijft vertrouwelijk. Ik zal nooit met anderen spreken over cliënten of herkenbare situaties. Mensen moeten me natuurlijk kunnen vertrouwen, want het is belangrijk dat ze zich veilig voelen om weer te kunnen denken in oplossingen,’ aldus Wim.

Mediators zijn professioneel onafhankelijk en onpartijdig. Mensen die in een conflict zitten zouden daar natuurlijk toch twijfels bij kunnen hebben. ‘Daarom is het een voordeel dat je een mediator van een andere organisatie kunt inhuren,’ zegt Wim. ‘Ook dat doe je weer alleen met goedkeuring van beide partijen. Er zijn maar liefst 24 organisaties bij Noorderlink aangesloten. Op dit moment zijn er verspreid negen professionele mediators beschikbaar. In overleg kan worden bekeken welke mediator het meest geschikt is voor een bepaalde klus.’

Wim is sinds jaar en dag trainer. Hij gaf geregeld ook trainingen in conflictbeheersing: ‘Via een bijscholingstraject werd ik op dit spoor gezet en in overleg met de organisatie heb ik toen de opleiding tot gecertificeerd mediator gevolgd. Binnen het samenwerkingsverband Noorderlink is daar vervolgens weer over gesproken, en zo is dit project ontstaan. We hebben nu een pilot van twee jaar om te kijken hoe het gaat en of het zoden aan de dijk zet. Ik ben aanspreekpunt binnen de IB-Groep en binnen Noorderlink hebben we ook een coördinatiepunt. Voor conflicten binnen de IB-Groep zal ik dus niet de mediator zijn, maar kan ik wel helpen zorgen dat er een voor alle partijen aanvaardbare mediator wordt gevonden.’

Niet etteren
‘Het is belangrijk dat we nu eerst aan bewustwording gaan doen. We willen vooral dat management en directie weten dat deze mogelijkheid bestaat, en trouwens ook dat anderen dat weten. Zodat mensne er gebruik van kúnnen maken. Want conflicten zíjn er natuurlijk. In elke organisatie. Waar het om gaat is om daar iets aan te doen, ze niet door te laten etteren en daarbij de mensen zélf heel serieus te nemen. Garanties voor succes zijn er niet, maar mediation blijkt gewoon heel vaak succesvol, tegen relatief lage kosten." 

Mediation
Mediation is een snel groeiend fenomeen. Het gaat ervan uit dat mensen zélf in staat worden gesteld hun conflicten op te lossen. Ze houden zelf de touwtjes in handen. De techniek wordt gebruikt bij meningsverschillen, ruzies, arbeidsconflicten, maar ook bij huwelijksproblemen en echtscheidingen. Onlangs heeft de uitkeringsinstantie UWV met veel succes mediation-technieken gebruikt om problemen met klanten op te lossen. Klanten die in een bezwaarprocedure zaten werden actief benaderd en dit leidde in 84 procent van de gevallen tot een succesvolle oplossing, in 42 procent van de gevallen werd de oplossing zelfs al telefonisch gevonden.
Bron: ANP Perssupport 20 juli 2005

Hoewel elk proces weer anders zal verlopen, zijn een paar zaken kenmerkend voor mediation:

  • Vooraf spreken beide partijen af eruit te willen komen.

  • In het eerste gesprek wordt vooral stoom afgeblazen. Beide partijen kunnen ononderbroken hun verhaal doen.

  • Vervolgens is er een afkoelingsperiode (de lengte is afhankelijk van de situatie).

  • Daarna zoeken de partijen naar gezamenlijke belangen. 

Tekst: Anne Jan Buseman, werkzaam bij de Informatie Beheer Groep

Document acties